By सोझो गाउँ !
गाउँले नीलकमलको कुरुसमा
देवपुरुष देख्छ !
बुट्यानमा देउता बुझ्न थाल्छ
अनि उसैलाई पुज्न थाल्छ।
गाउँ सोझो छ..
एक मुठी सास
र एक मुठी विश्वास छउन्जेल
गाउँले आजीवन उसैलाई पुजी राख्छ।
गाउँले आकार नमिलेका
ढुङ्गाहरूमा शिला देख्छ
साक्षात् दैवको लीला देख्छ
उनी आस्थाको थालीमा
अक्षता लिएर उभिन्छ!
गाउँ सोझो छ…
अन्नको अनिकालमा पनि
उसले अक्षता मुछिराख्छ
आजीवन आस्थामा उभिइराख्छ।
गाउँले देउरालीको बतासमा
सिरसिरे आस देख्छ
अनि ध्वजा बाँध्न थाल्छ
रिबन बाँध्न थाल्छ
सम्बन्ध बाँध्न थाल्छ!
गाउँ सोझो छ…
ध्वजा र रिबन बाँध्दा; बाँध्दा
आफू नै बाँधिएको उसले चालै पाउँदैन।
गाउँले दुखाउन जानेको छैन, दुख्न जानेको छ..
गाउँले छल्न जानेको छैन, छलिन जानेको छ..
गाउँले ढाँट्न जानेको छैन, ढाँटिन जानेको छ..
यहाँ सधैँ यस्तै हुँदै आइरहेको छ
गाउँ सोझो छ,
त्यसैले ठगिँदै, ठगिँदै सास्ती पाइरहेको छ।
ड्याम: ड्याम: ढ्याम्म ड्याम..
यस्तै थियो एक याम,
गाउँमा बन्दुक बोक्नेहरू आए
साँगुरो गोरेटो छिचोलेर
खर बारी र बारीका कान्ला पसेर
ढिक, ढिस्को, आँगन
अनि पिँढी चढेर
एक दिन दैलोमै बन्दुक उक्लियो।
तर दैलोमा बारुदका आश्वासन कुल्चेर
सहर छिरेकाहरू वैसका सपना सरी हराए!
गाउँ सोझो छ,
उसले आफू ठगिएको चालै पाएन।
छुकछुक: छुकछुक, छुकछुक; छुकछुक
सालघारीको उकालो चढेर
कटुसघारीको ओराली कुदेर
बन मासा पन्छाउँदै आउने
आँगनमै रेल गाडी कुर्यो गाउँले
त्यो बाटो भुरुरु उडेर
आँगनमा त्यही फिस्टे आउँथ्यो।
तर “विशाल सपना” कहिल्यै आएन
गाउँ सोझो छ…
यसपालि पनि उसले
आफू ठगिएको थाहै पाएन।
आज फेरि,
परिवर्तनको नयाँ नामहरू
राजनीतिका नयाँ लामहरू
सोझो गाउँलाई ठग्ने तरखरमा छन्।
हिजोको नेताका लागि हामी मतियार हौँ
मत बढाउने मतियार मात्र !
आजका नेताका लागि हामी कन्टेन्ट हौँ
लाइक र भ्यूज बढाउने हतियार मात्र !
तर गाउँ सोझो छ..
उसले चाल पाउँदैन
ठगिनु अघि अनि ठगिए पछिको
आफ्नो हाल पाउँदैन।
यहाँ सधैँ यस्तै हुँदै आइरहेको छ
गाउँ सोझो छ,
त्यसैले ठगिँदै, ठगिँदै सास्ती पाइरहेको छ।
Read More Book Review by Suman Bhattarai:
