माेतीराम चाैधरी `रत्न´ कैलाली म माघमा ढुमरु गाउँछु। बर्खामा थकाइ मार्न सजना गाउँछु। भाेजमा पगरी बाँध्ने माँगर, डानु रि डाडा गिट गाउँदा-गाउँदै मादलकाे ट्रासन सुन्ने बितिक्कै मञ्जिरा छनछन बज्ने आवाजमे रमाउँछु। म दशैँमा सखिया नाच्छु। झुम्रा, डिननचुवा, राटनचुवा कठघाेरी, लट्ठी नाच भिन्न-भिन्न नाचकाे पैँया लाग्छु। गाेलाे-गाेलाे लाम्चाे ढिक्रीसँगै खँरिया,बरिया, पाेँई, सिढ्रक टिना, अन्डिक भाट चरङ्गिक […]
समयले नेटो काटेको परिस्थितिले साथ नदिएको समाजबाट बहिष्कृत, अपहेलित, शोषित, घृणित पात्र, सबैको हेर्ने नजर फेरिएको, सबैको मुखबाट श्राप सुन्दै , निरस, निःसहाय, विवश, लाचार स्त्री म । बाँझी स्त्री म। हाम्रै समाज जहाँ म हुर्के, बढे, पढेँ, सिकेँ तर बाँझी स्त्री मलाई नाम दिएको सम्मानले होइन, जलनले-ईर्ष्याले, रिसले, श्रापले सरापेको बाँझी स्त्री म। त्यसैले […]
जीवन दिने पानी छेउ, जीवन लिने हुन सक्छ। होस् गर है, भेडाको भेषमा ब्वासो छुन सक्छ। जीवन मरणको दोसाधमा, हतार कहिल्यै नगर्नु, विचार गर वरिपरी अवसरवादी आई रुन सक्छ। किताबमा खाेजेँ, जीवन कसरी जिउने भनि। हार र निरास जीवन, कति बाेटल पिउने भनि। हेर्छु जीवन फरक-फरक, किताब र यथार्थमा, अन्याैलमा छु आफ्नै आकृति कसरी सिउने […]
निन्द्रा देवि तिमी कति प्रिय सबको सबैलाई अरामले पल्टाइदिने, कसैलाई बेडमा, कसैलाई रोडमा, प्यलेट फार्ममा, झुपडीमा, महलमा, एसिमा, नन-एसिमा जहाँ कहि सुताइ दिने अराम दिने वाह! त्यसैले त तिमीलाई प्रेम नगर्नेहरु छैनन् हाेला, यस दुनियाँमा । सबैले वाह! वाही गर्छन् तिम्राे। तिमी कति प्रिय छाै, बालकदेखि बुढा, जवान-जवानी, राजादेखि रैति, छन् सबै तिम्राे प्रिय। तिमी […]
नारी तिम्राे रुपकाे अगाडि सूर्य, चन्द्र जुन निस्तेज हुन्छन्। प्रकृति-सौन्दर्य, जीवन -प्राण, नङ-मासु, नारी तिम्राे नाताकाे साैन्दर्य हिमाल जस्तै अटल छ। नारी तिम्रै रुपकाे अगाडि शंकर भाेलेबाबा न त सक्छन् टिक्न, मुनाको मदन बनी झिरको राङ्झाजस्तै आफू सक्छन् बिक्न, माया र साैन्दर्यका पाठहरु धेरैले सक्छन् सिक्न, नारी तिम्राे मायाकाे संसार पानी जस्तै कञ्चन छ। नारी […]
BRIEF INTRODUCTION TO THARUS: Tharus are one of the indigenous tribal people scattered all along the southern foothills of the Himalayas from a long time ago. The greater part of their population resides in the inner terai region of Nepal. Some are scattered in the adjacent Indian districts of Champaran, Basti, Gonda, and Nainital. They […]
विषय प्रवेश: साहित्यका अनेकन विधाहरू छन् । वस्तुतः साहित्यका हरेक विधाको आ–आफ्नै स्वरूप हुन्छ । गजल साहित्य पनि आफ्नो निश्चित स्वरूपभित्र रहेर विकसित हुँदै गइरहेको छ । राजामहाराजाहरू तथा उच्चवर्गका व्यक्तिहरूका दरबारमा मात्र सीमित गजल साहित्य आजको विश्व साहित्याकाशमा एउटा सशक्त र बेजोड प्रस्तुतिको विधा बनेको छ । गजलको इतिहास अरबी भाषा […]
